QUY TRÌNH BẢO DƯỠNG VÀ VỆ SINH (CIP) MÁY CHIẾT RÓT CÔNG NGHIỆP ĐÚNG CÁCH

Tại sao bảo trì máy chiết rót là điều kiện sống còn của nhà máy?

Một hệ thống máy chiết rót tự động dù có đắt tiền và hiện đại đến đâu cũng không thể tránh khỏi các hao mòn vật lý tự nhiên trong quá trình vận hành liên tục. Sự tích tụ của cặn nguyên liệu bên trong đường ống, sự lão hóa của các vòng ron cao su chặn dịch, hay sự lỏng lẻo của các khớp nối cơ khí do lực rung lắc lâu ngày... đều là những nguyên nhân âm thầm làm giảm độ chính xác của máy và gây ra các sự cố dừng máy đột ngột.

Đặc biệt, trong ngành thực phẩm và dược phẩm, khâu vệ sinh đường ống dẫn dịch là tiêu chuẩn pháp lý bắt buộc. Một lỗi nhỏ trong quy trình làm sạch có thể biến bồn chứa thành tổ kén vi khuẩn, làm hỏng toàn bộ lô hàng trị giá hàng tỷ đồng. Bài viết này, IQL sẽ hướng dẫn anh quy trình chuẩn hóa về bảo dưỡng và vệ sinh tại chỗ (CIP) cho máy chiết rót công nghiệp.

Quy trình vệ sinh tại chỗ CIP (Clean-In-Place) tiêu chuẩn công nghiệp

Hệ thống CIP cho phép làm sạch toàn bộ lòng bồn chứa, đường ống dẫn và hệ thống vòi chiết một cách tự động mà không cần phải tháo rời các cụm chi tiết máy. Một chu trình CIP tiêu chuẩn thường bao gồm các bước nghiêm ngặt sau:

Chu trình 5 bước của quy trình CIP tiêu chuẩn
Xả thô (Nước thường) ──> Rửa kiềm (NaOH) ──> Trung hòa (Axit nhẹ) ──> Xả sạch ──> Tiệt trùng (Nước nóng/Ozone)

1. Bước 1: Xả thô (Pre-rinse): Bơm nước sạch nhiệt độ thường đi qua hệ thống để đẩy toàn bộ lượng dịch sản phẩm còn dư thừa trong bồn và ống ra ngoài đường xả thải. Bước này kéo dài cho đến khi dòng nước xả ra không còn màu hoặc mùi của sản phẩm.

2. Bước 2: Rửa bằng dung dịch kiềm (Caustic Wash): Tuần hoàn dung dịch Xút thô (NaOH nồng độ 1% - 2%) được gia nhiệt lên mức 70°C - 80°C. Kiềm nóng có tác dụng phá hủy và đánh tan các cấu trúc hữu cơ cứng đầu như chất béo, protein, tinh bột bám chặt vào vách ống.

3. Bước 3: Rửa trung hòa (Acid Wash - Tùy chọn): Đối với các dòng máy chiết sữa hoặc sản phẩm có cặn canxi, hệ thống sẽ tuần hoàn tiếp dung dịch axit nitric nhẹ (nồng độ 0.5% - 1%) ở nhiệt độ 60°C để trung hòa lượng kiềm dư và tẩy sạch các vết cặn khoáng bám trên bề mặt inox.

4. Bước 4: Xả sạch sau hóa chất (Post-rinse): Bơm nước tinh khiết (nước RO) để xả sạch hoàn toàn các dư lượng hóa chất tẩy rửa. Kỹ thuật viên bắt buộc phải dùng giấy quỳ hoặc máy đo độ dẫn điện để kiểm tra nước xả đạt trạng thái trung tính (pH = 7) mới dừng lại.

5. Bước 5: Tiệt trùng hệ thống (Sanitization): Trước khi bước vào ca sản xuất mới, hệ thống được tiệt trùng một lần cuối bằng cách bơm nước nóng trên 85°C liên tục trong 15-20 phút hoặc sử dụng dung dịch diệt khuẩn chuyên dụng (như Axit Peracetic) để đảm bảo môi trường chiết rót vô trùng tuyệt đối.

Kế hoạch bảo dưỡng định kỳ hệ thống cơ khí máy chiết rót

Để cỗ máy luôn vận hành êm ái như ngày đầu mới mua, bộ phận bảo trì của nhà máy cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch trình kiểm tra sau:

Bảo dưỡng hằng ngày (Sau mỗi ca làm việc)

• Sử dụng khăn mềm và dung dịch lau chùi chuyên dụng để làm sạch các vết dịch bám trên thân máy vỏ Inox 304 bên ngoài. Tuyệt đối không dùng vòi nước áp lực cao xịt thẳng vào các cụm tủ điện hoặc màn hình HMI.

• Kiểm tra bộ lọc khí nén trung tâm (FRL), xả bớt nước đọng trong cốc lọc để đảm bảo nguồn khí cấp cho các van xilanh luôn khô ráo.

Bảo dưỡng hằng tháng

• Kiểm tra độ mòn và tính đàn hồi của toàn bộ các vòng ron cao su, phớt chặn dịch ở đầu vòi chiết và trục piston. Các linh kiện này cần được thay mới định kỳ mỗi 3-6 tháng để ngăn ngừa rủi ro rò rỉ dịch.

• Châm thêm dầu bôi trơn chuyên dụng (dầu đạt chuẩn an toàn thực phẩm NSF H1 nếu máy dùng trong ngành thực phẩm) vào các vòng bi trục xoay, thanh dẫn hướng của vòi chiết.

Bảo dưỡng định kỳ hằng năm

• Kiểm tra toàn diện hệ thống điện: siết lại các đầu cốt dây điện trong tủ trung tâm đề phòng lỏng do rung lắc gây phóng điện, kiểm tra độ nhạy của các cảm biến tiệm cận xác định vị trí chai.

• Hiệu chuẩn lại hệ thống định lượng (cân lại khối lượng loadcell hoặc kiểm tra lại sai số xung của cảm biến lưu lượng) để đảm bảo máy hoạt động trong dải dung sai cho phép.

Kết luận

Bảo dưỡng và vệ sinh máy chiết rót đúng cách không phải là một công việc phát sinh chi phí, mà là một khoản đầu tư thông minh để bảo vệ tài sản lớn của doanh nghiệp. Một hệ thống được chăm sóc kỹ lưỡng sẽ luôn sẵn sàng vận hành với hiệu suất cao nhất, giúp doanh nghiệp an tâm sản xuất và khẳng định uy tín chất lượng trên từng sản phẩm.

Để được tư vấn thêm xin quý khách hàng liên hệ tới công ty IQL

Khu vực Miền Nam , Miền Trung

• Văn phòng: 195/5 Nguyễn Văn Thương, Phường 25, Quận Bình Thạnh, TP. HCM.

• Kho hàng tại Sài Gòn: 429/6 đường Song Hành, Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

• Hotline/Zalo: 0904 259 251 / 0984 960 582

Khu vực Miền Bắc

• Văn phòng: B21 lô 19, Khu Đô thị Định Công, Quận Hoàng Mai, Hà Nội.

• Kho hàng tại Hà Nội: Km 14, quốc lộ 1A, Ngọc Hồi, Thanh Trì, Hà Nội (cạnh khu CN Ngọc Hồi).

• Hotline/Zalo: 0982 906 299

Email: sales@iqlpro.com